Kryeministri i Polonisë, Donald Tusk, dhe presidenti Karol Nawrocki, kanë ashpërsuar qëndrimet e tyre në lidhje me udhëheqjen e Gjykatës Kushtetuese, duke thelluar krizën politike dhe institucionale në vend.
Kjo përplasje, që ka rrënjët e saj që nga viti 2015, lidhet me emërimin e gjyqtarëve dhe kontrollin mbi këtë institucion.
Qeveria proevropiane dhe presidenti, i mbështetur nga opozita nacionaliste, nuk e njohin emërimin e gjyqtarëve nga pala tjetër.
Situata u përshkallëzua të premten, kur gjyqtarja më e vjetër, Anna Korwin-Piotrowska, pezulloi kryetarin e saj, Bogdan Święczkowski, si dhe zëvendësin e tij, Bartłomiej Sochański, duke marrë drejtimin e institucionit.
Të shtunën, Tusk mbrojti këtë veprim, duke deklaruar se qeveria kishte tentuar disa herë të arrinte një kompromis me presidentin, por pa sukses. “Ne propozuam zgjidhje dhe ligje për të gjitha forcat politike dhe të dy presidentët, me qëllim rikthimin e sundimit të ligjit.
Por gjithçka ishte e kotë”, tha Tusk në një fjalim televiziv.
Ai theksoi se gjyqtarët janë zgjedhur në mënyrë të ligjshme dhe se askush, përfshirë presidentin, nuk ka të drejtë t’i pengojë në ushtrimin e detyrës.
Nga ana tjetër, Nawrocki e cilësoi këtë zhvillim si “marrje me forcë të një institucioni kushtetues” dhe një shkelje të rendit publik.
Presidenti madje ndërpreu udhëtimin e tij drejt Senegalit dhe u kthye në Poloni, ku shkoi në Gjykatën Kushtetuese.
Pamjet treguan atë duke kaluar mes gjyqtarëve që qëndronin në hyrje të ndërtesës.
Konflikti gjithashtu lidhet me refuzimin e presidentit për të betuar pesë gjyqtarë të zgjedhur nga parlamenti polak.
Komisioni i Venecias ka vlerësuar se roli i presidentit në këtë procedurë është ceremonial dhe se betimi duhet të kryhet pa vonesa.
Kjo përplasje ka ngritur pyetje serioze për funksionimin e institucioneve dhe sundimin e ligjit në Poloni, ndërsa analistët paralajmërojnë se kriza mund të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme.
