Protestat në Shqipëri: Rrjedha e dhunës dhe reagimet ndërkombëtare
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, theksoi se individët e maskuar që kanë marrë pjesë në përplasjet e dhunshme të ditëve të fundit nuk përfaqësojnë studentët dhe kërkesat e tyre për një arsimin më të mirë.
Në një takim me drejtuesit e Policisë së Shtetit, Rama shprehu shqetësimin se protestat janë shndërruar në një valë dhune që, sipas tij, nuk lidhet më me pakënaqësitë ndaj Qeverisë. “Kjo nuk është revoltë për arsimin”, tha ai, duke akuzuar protestuesit se po sulmojnë policinë, institucionet dhe bizneset.
Rama përjashtoi mundësinë e negociatave me ata që përdorin dhunë, ndërsa një ditë më herët, ai pretendoi se pas trazirave qëndrojnë edhe ndikime të huaja, përmendin Rusinë dhe Iranin, por pa ofruar prova të qarta.
Protestat, të cilat filluan nga studentët për shkak të pakënaqësive me sistemin arsimor dhe mungesës së vendeve të punës, janë shndërruar në një protestë më të gjerë kundër Qeverisë. Çfarë ndodhi të dielën në Tiranë?
Protesta e 18 tetorit, e gjashta me radhë, nisi rreth mesditës para Ministrisë së Arsimit, ku studentë, gjimnazistë dhe qytetarë të tjerë kërkuan dorëheqjen e kryeministrit.
Një pjesë e demonstruesve u zhvendosën më pas drejt sheshit “Skënderbej” dhe institucioneve të tjera në qendër të Tiranës.
Protestuesit hodhën gurë, mjete piroteknike dhe bomba molotov drejt forcave të policisë, të cilat u përgjigjën me gaz lotsjellës, ujë me presion dhe plumba gome.
Përplasjet u përhapën në disa pjesë të kryeqytetit, ndërsa u raportuan zjarre dhe dëmtime në ndërtesa publike, përfshirë Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjisë dhe Komisariatin nr. 3 të Policisë.
Tensione pati gjithashtu pranë selive të dy partive më të mëdha politike, Partisë Socialiste në pushtet dhe Partisë Demokratike në opozitë.
Sipas raportimeve të mediave shqiptare, Ministria e Shëndetësisë njoftoi se deri në orën 21:00 të së dielës, 28 persona kishin kërkuar ndihmë mjekësore në dy spitale, përfshirë policë, protestues dhe kalimtarë.
Në mes të tensioneve, Rama anuloi një vizitë zyrtare të planifikuar për 19 tetor në Vjenë, ku pritej të takohej me kancelarin austriak, Christian Stocker.
Vala e fundit e protestave nisi më 13 tetor, e nxitur nga pakënaqësitë e studentëve për kostot e arsimit, kushtet në universitete dhe mungesën e perspektivës ekonomike.
Kërkesat u zgjeruan shpejt përtej çështjeve arsimore, duke përfshirë edhe pakënaqësitë me koston e jetesës dhe korrupsionin.
Protestat morën hov në një klimë pakënaqësie të krijuar nga kundërshtimet e mëhershme ndaj një projekti turistik luksoz, të lidhur me Jared Kushnerin, dhëndrin e presidentit amerikan, Donald Trump.
Gjatë javës së kaluar, protestat u përhapën edhe në qytete të tjera të Shqipërisë, ndërsa përplasjet me policinë u intensifikuan.
Sipas agjencisë Reuters, deri të dielën autoritetet ngritën akuza penale ndaj 388 personave në lidhje me protestat.
Qindra u ndaluan, ndërsa shtatë policë u pezulluan nga detyra për dyshime për përdorim të tepruar të forcës.
Lëvizja, megjithatë, nuk ka një përfaqësim të vetëm politik.
Një pjesë e protestuesve shprehin pakënaqësi jo vetëm me Qeverinë, por edhe me opozitën tradicionale.
Reagimet ndërkombëtare përshkallëzuan situatën, me reagime nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara.
Komisioni Evropian dënoi sulmet ndaj institucioneve dhe dëmtimin e pronës, duke theksuar të drejtën e qytetarëve për protesta paqësore.
Ambasada amerikane në Tiranë bëri thirrje për vetëpërmbajtje dhe shmangie të dhunës, ndërsa disa ligjvënës amerikanë shprehën shqetësim për situatën.
Zhvillimet ndodhin në një periudhë kur Shqipëria synon të përshpejtojë procesin e anëtarësimit në BE, me objektivin për t’u bërë pjesë e bllokut deri në vitin 2030.
Rama argumentoi se protestat e dhunshme mund ta dëmtojnë këtë proces. Çfarë pritet më tej?
Rama, i cili është në pushtet që nga viti 2013 dhe fitoi mandatin e katërt në zgjedhjet parlamentare të vitit 2025, nuk dha sinjale se do t’u përgjigjet kërkesave për dorëheqje.
Protestuesit paralajmëruan vazhdimin e mobilizimit, ndërsa mbetet e paqartë nëse lëvizja do të arrijë të ruajë pjesëmarrjen dhe të formulojë kërkesa të përbashkëta përtej largimit të kryeministrit.
Përshkallëzimi i dhunës shtoi edhe presionin për hetimin e sulmeve ndaj policisë dhe institucioneve, si dhe të pretendimeve për përdorim të tepruar të forcës ndaj demonstruesve.
Burimi origjinal i informacionit: zeri .info
