Krijimi i Këshillit Evropian të Sigurisë: Rrugë drejt Forcimit të Mbrojtjes Evropiane

Komisioni Evropian ka propozuar krijimin e një Këshilli Evropian të Sigurisë (ESC), i cili do të veprojë si mekanizëm për të reaguar ndaj rritjes së luftës hibride të mbështetur nga shtetet, përfshirë sulmet kibernetike dhe sabotimet.

Këshilli i propozuar synon të përshpejtojë vendimmarrjen evropiane gjatë emergjencave të sigurisë, duke e kaluar pengesat burokratike që shpesh ngadalësojnë reagimin e Bashkimit Evropian.

Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ka theksuar rëndësinë e një plani kundër kërcënimeve hibride, i cili do të trajtojë veprimet armiqësore që ndodhin në një zonë të ndërmjetme, nën pragun e një konflikti të hapur ushtarak.

Ajo ka theksuar se mekanizmat e rinj duhet të jenë plotësisht në përputhje me NATO-n, duke e plotësuar rolin e saj, e jo duke e zëvendësuar atë.

Edhe komisioneri evropian për Mbrojtjen, Andrius Kubilius, ka theksuar se Këshilli i propozuar do të ndihmojë në forcimin e NATO-s, duke bërë Evropën më të fortë, çka do ta bëjë edhe NATO-n më të fortë.

Bashkimi Evropian synon, përmes Këshillit Evropian të Sigurisë, të adresojë një dobësi të rëndësishme të strukturës së fragmentuar dhe të ngadaltë të mbrojtjes evropiane.

Lufta hibride e mbështetur nga shtetet përfshin veprime armiqësore si sabotimi i infrastrukturës, sulmet kibernetike dhe hyrjet e dronëve në hapësirën ajrore të vendeve të tjera.

Duke qenë se këto veprime zakonisht nuk arrijnë pragun e një konflikti të drejtpërdrejtë ushtarak, ato nuk aktivizojnë automatikisht mekanizmat e mbrojtjes kolektive të NATO-s.

Sipas Steven Blockmans, zëvendësdrejtor i Qendrës Ndërkombëtare për Mbrojtjen dhe Sigurinë, ideja e krijimit të këtij institucioni ka marrë rëndësi të re për shkak të dyshimeve në rritje mbi gatishmërinë e Shteteve të Bashkuara për të respektuar garancinë e sigurisë sipas Nenit 5 të NATO-s.

Këshilli Evropian i Sigurisë synon të adresojë tri çështje kryesore: kapërcimin e bllokadave të vendimmarrjes në BE, krijimin e një Protokolli Emergjent të Sigurisë dhe përfshirjen e partnerëve jashtë BE-së.

Nisma përputhet me synimin afatgjatë të BE-së për autonomi strategjike dhe krijimin e një Unioni Evropian të Mbrojtjes që mund të mbështetet më shumë në kapacitetet e veta.

Gjatë dekadës së ardhshme, blloku synon të zvogëlojë varësinë nga logjistika ushtarake amerikane, duke bashkuar sektorët e fragmentuar të mbrojtjes në Evropë.

Këshilli do të krijonte gjithashtu një forum të përhershëm për menaxhimin e krizave dhe do të përfshinte partnerë ndërkombëtarë në procesin e vendimmarrjes.

Këshilli do të mundësonte gjithashtu planifikimin dhe zbatimin e reagimeve të shpejta në fushën e mbrojtjes, përfshirë kundër sulmeve hibride dhe atyre ushtarake jokonvencionale.

Protokolli i propozuar Emergjent i Sigurisë do t’u mundësonte shteteve të kërkonin konsultime nëse siguria, integriteti territorial ose pavarësia politike e tyre është në rrezik.

Këshilli do të funksiononte në mënyrë të pavarur nga Uashingtoni, ndërsa NATO do të vazhdonte të ishte korniza kryesore e mbrojtjes kolektive.

Megjithatë, krijimi i mekanizmave paralelë të alarmimit dhe konsultimit mund të shkaktojë konfuzion burokratik.

Ndërsa disa shtete anëtare druajnë se Këshilli mund të dyfishojë funksionet e NATO-s, Blockmans argumenton se një Këshill më ambicioz do të duhej t’i lidhte vendimet politike me kapacitetet konkrete ushtarake. Çështjet e hapura mbi kompetencat dhe strukturën e Këshillit ende mbeten të paqarta, duke përfshirë se si do të përfaqësoheshin shtetet anëtare përballë partnerëve ndërkombëtarë.

Në fund, mbetet të shihet se cilat shtete do ta mbështesin nismën dhe cilat do ta kundërshtojnë.