Një nga produksionet më të mëdha të Hollywood-it këtë vit mbart tinguj nga Shqipëria e Jugut.
Për kolonën zanore të filmit “Odisea” të Christopher Nolan, kompozitori Ludwig Göransson udhëtoi personalisht në rajon.
Atje regjistroi iso-polifoninë shqiptare dhe fyejt e barinjve vendas.
Kështu u krijua një lidhje e pazakontë mes eposit gati 3.000-vjeçar të Homerit, Hollywood-it modern dhe një tradite këndimi që vazhdon të jetojë në Shqipëri deri në ditët e sotme.
Göransson kërkonte një tingull që dilte jashtë kolonës zanore tipike të Hollywood-it.
Muzika duhej të ishte e ashpër, njerëzore dhe e lidhur ngushtë me peizazhin.
Kërkimi e çoi për rreth një javë në Shqipërinë e Jugut, ku regjistroi këngëtarë tradicionalë dhe fyelltarë.
Muzikantët vinin në regjistrime drejtpërdrejt nga përditshmëria e tyre.
Disa duhej të largoheshin herët në mbrëmje, sepse rreth orës katër të mëngjesit duhej të ishin sërish pranë tufave të tyre.
Pikërisht kjo afërsi me jetën e vërtetë u dha regjistrimeve atë natyrshmëri që Göransson kërkonte për filmin e Nolanit.
Përpjekja e jashtëzakonshme nuk u kufizua vetëm te muzika.
Në Themenblick mund të lexoni se deri ku shkoi Christopher Nolan edhe gjatë produksionit të “Odisesë”.
Në iso-polifoninë shqiptare, këngëtarë të veçantë marrin role të ndryshme udhëheqëse, ndërsa një grup mban në sfond një tingull bazë të zgjatur, të quajtur iso.
Zërat hyjnë njëri pas tjetrit, i përgjigjen njëri-tjetrit dhe në fund bashkohen në një strukturë zanore të dendur.
Kjo traditë kultivohet kryesisht në Shqipërinë e Jugut dhe që nga viti 2008 është pjesë e trashëgimisë kulturore jomateriale të UNESCO-s.
Nolan nuk donte për botën e tij antike një tingull të lëmuar orkestral të Hollywood-it.
Muzika duhej të ishte e ashpër, trupore dhe elementare.
Pikërisht këtë atmosferë krijon iso-polifonia shqiptare.
Zërat e saj mbartin një ndjesi bashkësie dhe njëkohësisht diçka arkaike.
Ata tingëllojnë si peizazh, kujtesë dhe një histori e përcjellë brez pas brezi.
Kështu, një traditë shekullore nga Shqipëria e Jugut u bë pjesë e një prej produksioneve më të mëdha filmike të kohës sonë.
Nolan kërkoi tingullin e një bote të humbur prej kohësh dhe e gjeti te zërat që vazhdojnë të jetojnë në Shqipëri edhe sot.
Burimi origjinal i informacionit: telegrafi .com
