Austria po heton dy persona të dyshuar se kanë paguar shuma të mëdha parash për të qëlluar njerëz gjatë rrethimit të Sarajevës në vitet 1990.
Të dy të dyshuarit besohet se kanë marrë pjesë në ‘Sarajevo Safari’, i cili mblodhi gjuetarë të pasur evropianë të cilët paguanin për të qëlluar burra, gra dhe fëmijë nga pozicionet e snajperëve serbë mbi qytet. ‘Një hetim u hap më 25 prill kundër një shtetasi austriak dhe një individi tjetër ende të paidentifikuar në lidhje me pjesëmarrjen e mundshme në të ashtuquajturat ‘turne snajperësh’ në Sarajevë gjatë Luftës së Bosnjës’, tha të martën ministria e drejtësisë në Austri, raporton ‘The Times’.
Me sa duket të organizuar nga serbët dhe kroatët, gjuetarët morën pjesë në turne midis viteve 1992 dhe 1995, ndërsa serbët e Bosnjës rrethuan qytetin gjatë rrethimit të gjatë në të cilin vdiqën gati 14,000 njerëz.
Snajperët dyshohet se u pritën nga milicia serbe në një varrezë hebraike me pamje nga Sarajeva.
Gjuetarët dyshohet se kanë paguar shtesë për të vrarë gra shtatzëna dhe fëmijë dhe kanë festuar deri vonë natën pas të shtënave të shumta.
Hetimi austriak vjen pas një hetimi të nisur nga magjistratët italianë, të cilët kanë marrë në pyetje dy persona, përfshirë një ish-shofer kamioni 80-vjeçar, i dyshuar për pjesëmarrje.
Një libër i botuar muajin e kaluar pretendonte se një austriak, ndoshta një aristokrat, ishte midis snajperëve.
Libri ‘Pay and Shoot’ (Paguaj dhe qëllo) nga gazetari kroat Domagoj Margetic përmban një intervistë me një ish-major të ushtrisë serbe të Bosnjës të quajtur vetëm Jovan. ‘Ai tha se një austriak që erdhi në fund të vitit 1992 dhe në vitin 1993 u quajt me nofkën ‘Grof’ nga serbët, që do të thotë ‘Kont’ në serbo-kroatisht’, tha Margetic për ‘The Times’. ‘Ai dha emrin e tij si Sebastian, megjithëse mund të ketë qenë një emër i rremë’. ‘Më është thënë gjithashtu se ushtarët serbë në pikat e kontrollit të Sarajevës kujtojnë gjuetarët që tregonin pasaporta austriake’.
Edhe snajperë britanikë, francezë, spanjollë, rusë dhe gjermanë dyshohet se ishin në turne.
Hetimi austriak u nxit nga një pyetje parlamentare nga Alma Zadic, deputete e lindur në Bosnjë e Partisë së Gjelbër Austriake dhe ish-ministre e drejtësisë. ‘Këto akuza kanë të bëjnë me krimet më të rënda të luftës dhe duhet të hetohen dhe ndiqen penalisht plotësisht.
Nuk mund të ketë vend për pandëshkueshmëri’, tha Zadic. ‘Ideja që njerëzit mund të kenë paguar para për të qëlluar qëllimisht civilët – madje edhe fëmijët – është pothuajse e paimagjinueshme në mizorinë e saj.
Akte të tilla përfaqësojnë një nivel përbuzjeje për njerëzimin që të lë pa fjalë.
Viktimat dhe të afërmit e tyre kanë të drejtë për të vërtetën, drejtësinë dhe sqarimin’.
Akuzat për snajperët dolën në dokumentarin e vitit 2022 ‘Sarajevo Safari’ nga Miran Zupanic, i cili frymëzoi gazetarin italian Ezio Gavazzeni të hetonte snajperët italianë.
Puna e tij, në një libër të ri, ‘Snajperët e Fundjavës’, i shtyu magjistratët italianë të fillonin hetimin e tyre vitin e kaluar. ‘Hetimi austriak tregon se ekziston një efekt topi dëbore në zhvillim e sipër në Evropë, duke konfirmuar fenomenin’, tha Gavazzeni për ‘The Times’. ‘Unë e kuptoj që po bëhen kontakte midis magjistratëve në Itali dhe Austri dhe shpresoj që ata të punojnë së bashku.
Ajo që nuk dimë është se si austriakët i kanë identifikuar dy të dyshuarit e tyre.
Me sa duket, dikush ka përmendur emra’.
Ministria austriake e drejtësisë i tha mediave lokale se hetimi i saj nuk bazohej në hulumtimin e Gavazzenit dhe gazeta ‘Der Standard’ raportoi se pista erdhi nga një burim në Austri.
Margetic tha: ‘Inteligjenca austriake ishte shumë e pranishme në Bosnjë në vitet 1990 dhe mund të ketë raporte në Austri që përmbajnë emra’.
