Zgjedhjet e mesit të mandatit në Shtetet e Bashkuara mund të kenë pasoja të rëndësishme përtej kufijve të vendit.
Presidenti amerikan, Donald Trump, ka kaluar gati dy vjet duke ndryshuar thelbësisht politikën e jashtme amerikane, duke krijuar pasiguri te aleatët dhe kundërshtarët e Uashingtonit.
Tani, të dyja palët presin të shohin se si një humbje elektorale do të ndikojë në veprimet e tij në arenën ndërkombëtare.
Për Iranin, Izraelin dhe Ukrainën, rëndësia e këtyre zgjedhjeve nuk është thjesht çështje e kontrollit të Kongresit amerikan.
Rezultatet mund të ndikojnë nëse Trump do të ndjekë një marrëveshje me Teheranin apo do të zgjedhë përshkallëzimin ushtarak.
Po ashtu, ka rëndësi se sa do të dobësohet mbështetja tradicionale e Uashingtonit për Izraelin dhe sa presion do t’i bëjë Kievit për të pranuar kushte për t’i dhënë fund luftës së Rusisë kundër Ukrainës.
Demokratët tani kanë mjete të reja për të sfiduar Trumpin, megjithatë, presidenti amerikan vazhdon të ketë liri të madhe veprimi në politikën e jashtme.
Kjo i lë liderët botërorë përballë një pyetjeje thelbësore: A do ta bëjë humbja më të gatshëm për kompromis apo më të vendosur për të imponuar vullnetin e tij?
Ja se si vota mund të ndikojë në çështjet më të rëndësishme të politikës së jashtme amerikane. **Irani feston humbjen e republikanëve, por nuk ka garanci për paqe** Irani po feston pengesën elektorale të Trumpit, por gjithashtu po përgatitet për mundësitë që mund të vijë pas kësaj: një sulm të ri amerikan ose një përpjekje për arritjen e marrëveshjes.
Trump pranoi se lufta në Iran ishte pjesërisht përgjegjëse për humbjet e republikaneve.
Nënkryetari i SHBA-së, JD Vance, ishte edhe më i drejtpërdrejtë, duke thënë se “arsyeja pse humbëm është lufta”.
Pas tetë muajsh sulmesh ndaj arterieve ekonomike të rajonit, Teherani e sheh humbjen e republikanëve si një verdikt publik ndaj konfliktit.
Edhe Trump pranoi se rritja e çmimeve, e nxitur nga lufta, kishte ndikuar në rezultat. “Nëse qeveria amerikane tradhton vullnetin e qytetarëve të saj për t’u shërbyer padronëve dhe shantazhuesve ndërkombëtarë, do ta kuptojë se JO-ja jonë vjen me një makth”, ka deklaruar kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf.
Megjithatë, Teherani nuk po mbështetet në një ndryshim të politikës së Uashingtonit.
Udhëheqësi suprem, Mojtaba Khamenei, shprehu se kushdo që beson se rezultatet e zgjedhjeve do të ndryshojnë politikën amerikane është “thellësisht i gabuar”.
Rreziku i përshkallëzimit mbetet real.
Raportimet se Trump mund të urdhërojë sulme të reja po shkaktojnë shqetësim në të gjithë rajonin.
Teherani ka paralajmëruar se kundërpërgjigjja e tij do të kishte përmasa shumë më të gjera sesa në përballjet e mëparshme.
Këtë javë, Trump u tha gazetarëve se po shqyrton mundësinë e goditjes së ashpër të Iranit. “Lufta në Iran është kthyer në një barrë politike për të, duke e lënë Trumpin përballë një zgjedhjeje të qartë: të arrijë një marrëveshje që i mundëson të shpallë fitore, ose të shtojë veprimet ushtarake për të rimarrë iniciativën”, tha Ali Vaez nga International Crisis Group. **Fundi i një epoke për marrëdhëniet SHBA-Izrael** Në Izrael, lajmi se Trump do të ndërpriste ndihmën ushtarake amerikane për vendin ishte surpriza e parë e zgjedhjeve.
Rezultati zgjedhor, me demokratët që fituan shumicën në të dyja dhomat e Kongresit, është një alarm serioz për Izraelin.
Mbështetja dypartiake për Izraelin në SHBA ka qenë duke u dobësuar.
Demokratët kanë shprehur zemërim ndaj Izraelit për numrin e viktimave në Gaza, ndërsa një numër gjithnjë e më i madh republikanësh besojnë se SHBA-ja i ka ofruar këtij vendi mbështetje të tepruar. “E vetmja çështje që aktualisht bashkon të dyja partitë është kritika ndaj Izraelit”, tha Michael Oren, ish-ambasador i Izraelit në SHBA.
Ai e sheh këtë si fillimin e një procesi që sapo ka nisur. **Ukraina pret një botë pas Trumpit** Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky shpreson se “vala blu” në zgjedhjet amerikane do të forcojë mbështetjen për Ukrainën. “Demokratët flasin shumë qartë për mbështetje dhe ofrimin e ndihmës për ne”, tha Zelensky.
Ai theksoi se nëse Kongresi do të flasë për mbështetje të fuqishme financiare, kjo do të kishte ndikim te presidenti rus Vladimir Putin.
Për Kievin, është e qartë se dobësimi i Trumpit pas rezultateve zgjedhore do të sjellë mundësi të reja.
Megjithatë, rreziku i kalimit të kohës deri në përfundimin e mandatit të tij mbetet, pasi Putin mund të shfrytëzojë këtë periudhë për të arritur rezultate të favorshme në luftën që ka nisur kundër Ukrainës.
