Komisionarja evropiane për Zgjerim, Marta Kos, i ka bërë thirrje fituesve të zgjedhjeve parlamentare në Serbi që të fillojnë reforma konkrete për rikthimin e besimit të Bashkimit Evropian.
Ajo theksoi se ky është hapi i nevojshëm për zhbllokimin e fondeve të pezulluara dhe vazhdimin e negociatave për anëtarësim.
Në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, Kos theksoi rëndësinë e përkushtimit të Serbisë ndaj sundimit të ligjit, pavarësisë së gjyqësorit dhe mediave, si dhe luftës kundër korrupsionit. “Gjëja e parë, dhe për mua shumë e rëndësishme, është ndërtimi i besimit.
E di që ky është një term psikologjik, por ka rëndësi të madhe kur flasim për mbështetjen që shtetet anëtare do t’i japin procesit të anëtarësimit dhe për shpejtësinë me të cilën mund të përparojmë”, tha Kos.
Ajo theksoi se besimi duhet të rikthehet në të dyja drejtimet, ndërmjet Serbisë dhe institucioneve evropiane, si dhe ndërmjet BE-së dhe qytetarëve serbë. “Zbatimi i reformave të nevojshme në sundimin e ligjit, pavarësinë e gjyqësorit dhe të mediave, si dhe luftën kundër korrupsionit, do të krijonte mundësi për zhbllokimin e fondeve që kemi pezulluar”, shtoi komisionarja evropiane.
Në raportin e fundit të zgjerimit, Komisioni Evropian e ka renditur Serbinë përkrah Turqisë dhe Gjeorgjisë si vende që kanë shënuar regres në procesin e integrimit evropian.
Për të dytin vit radhazi, Serbia ka shënuar përkeqësim në fusha kyç, si sundimi i ligjit dhe liria e shprehjes.
Raporti mbulon periudhën nga fundi i shtatorit 2025 deri në fund të shtatorit 2026 dhe pasqyron kryesisht punën e pushtetit të mëparshëm të udhëhequr nga Partia Përparimtare Serbe (SNS), pa përfshirë zhvillimet pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare të 25 tetorit.
Në këto zgjedhje, Lista Studentore arriti të fitojë ndaj SNS-së, duke i dhënë fund qeverisjes 14-vjeçare të kësaj partie.
Edhe pse Serbia vazhdon të konsiderohet ndër vendet më të përgatitura për anëtarësim në BE, ka mbetur prapa Shqipërisë dhe Malit të Zi, të cilat aktualisht janë të parat në procesin e integrimit.
Një nga pasojat e ngecjes në reforma është pezullimi i fondeve të Bashkimit Evropian për Serbinë në kuadër të Planit të Rritjes.
Nga 1.6 miliard eurot e parapara, deri tani janë disbursuar vetëm rreth 168 milionë euro.
Sipas të dhënave të Komisionit Evropian, Serbia ka zbatuar rreth 46 për qind të reformave të përcaktuara në agjendën e saj, dhe deri në fund të vitit rrezikon të humbasë mbi 260 milionë euro për shkak të mosrealizimit të reformave brenda afateve të caktuara.
Marta Kos theksoi se formimi i një qeverie të re nuk është i mjaftueshëm për lirimin e këtyre mjeteve, pasi kërkohet zbatimi konkret i reformave.
Duke folur mbi zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit, komisionarja evropiane i ka cilësuar ato si fitore të demokracisë dhe të qytetarëve të Serbisë. “Ajo që ndodhi më 25 tetor, për mua, është fitore e demokracisë.
Pjesëmarrja në zgjedhje ishte e lartë.
Fituan qytetarët e Serbisë”, tha ajo.
Kos shprehu optimizëm pas kontakteve me përfaqësuesit e Listës Studentore, duke theksuar se ata janë të përkushtuar ndaj realizimit të kërkesave të ngritura gjatë protestave.
Komisionarja ka paralajmëruar vizitën e saj në Serbi pas formimit të Qeverisë dhe Kuvendit të ri, duke shprehur gatishmërinë për bashkëpunim me pushtetin e ardhshëm. “Kur të kemi një qeveri dhe një parlament të ri, gjërat mund të ecin shumë shpejt.
Ekipi im dhe unë jemi të gatshëm dhe shpresoj që së shpejti të jetë e gatshme edhe Qeveria e re serbe”, përfundoi ajo.
